تبلیغات
اسطلخ کوه/سلیم بگ/مدلی بگ... - حکومت در اسطلخ کوه
 
درباره وبلاگ


اسطلخ کوه

مدیر وبلاگ : ابوالفضل سلیمی
نظرسنجی
شما اهل کدام روستا هستید؟













آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
اسطلخ کوه/سلیم بگ/مدلی بگ...
اسطلخ کوه
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
دوشنبه 3 آذر 1393 :: نویسنده : ابوالفضل سلیمی
میدونم پستش طولانیه و حوصله میخواد که همشو بخونید ولی اگه میخواید اسطلخ کوه و دیلمان رو بشناسد و دلیل  وجود این همه زیر خاکی را در این منطقه بدونید باید این پستو کامل بخونید البته جو گیر نشیدا نژاد ما اصلا ربطی به دیلمیان و حکومت مارلیک نداره


 تمدن‌های آشور، اورارتو و مارلیک-دیلمان 

امپراتوری آشور

چنان‌که می‌دانیم در تاریخ بشر اولین امپراتوری‌ها در آغاز هزاره نخست [پیش از میلاد] یعنی زمانی که تمدن دوره آهن گیلان سر بر آورد، تشکیل شدند.
«سه کشور در خاور نزدیک، یعنی امپراتوری اورارتو، ایلام و آشور در هزاره اول پیش از میلاد، نخستین کشورهایی بودند که دعوی «امپراتوری جهانی» داشتند. اورارتو تا حدی موفق شد تمام فلات ارمنستان (آناتولی شرقی) و بخشی از ماورای قفقاز را متحد سازد… آگاهی ما از ایلام بسیار اندک است. اما در مورد آشور که در اوج خود در واقع نخستین «امپراتوری جهانی» بود که اکثر دنیای متمدن عصر را در بر می‌گرفت، اطلاعات زیادی داریم.» (ا.م.دیاکونف۱۹۹۱ صص۸۰-۸۱)
آشوریان در حملات مداوم و گاه سالانه خود به قلمرو ساکنان غربی ایران، نه فقط دارایی و مایملک آن‌ها را به غارت می‌بردند، بلکه به صورت هیستریک به ارعاب و کشتار غیرنظامیان دست می‌زدند.


امپراتوری اورارتو

این امپراتوری کوچک که مرکز اولیه آن در کنار دریاچه وان (به مرکزیت شهر توشپا) در ترکیه امروزی قرار داشت، توانست برای مدتی در قرون نهم، هشتم و هفتم قبل از میلاد، قبایل محدوده وسیعی در شرق ترکیه، ارمنستان و شمال غربی ایران امروزی را متحد کند. این اتحاد محصول ضرورت زمان بود و موجب شد تا مقابله با جنگ‌سالاران آشور به طور موثرتری انجام گیرد.
در همان حال، وحدت سرزمین به ارتباطات تجاری بیشتری میدان می‌داد و از این رهگذر شرایط مناسب‌تر تولید کالایی پدید می‌آمد. تحت چنین شرایطی بود که اورارتو یکی از تمدن‌های بزرگ دوره آهن را به ویژه در زمینه ساخت ابزار فلزی خلق کرد و در کشاورزی و به ویژه باغ‌داری به پیشرفت‌هایی نایل شد.
اورارتو در نیمه اول هزاره نخست قبل از میلاد یکی از نقش‌آفرینان اصلی در همسایه‌گی تمدن‌های تالش و مارلیک-دیلمان بوده و چون در چارچوب شرایط سیاسی وقت مورد تهاجم وسیع آشور قرار گرفته بود، به خاطر موقعیت ژئوپولتیکی بی‌بدیل محدوده گیلان در آن زمان، سخت خواهان ائتلاف سیاسی-نظامی با شاهک‌های این منطقه بود. به ویژه این‌که می‌دانیم در کشفیات تمدن مارلیک-دیلمان و تول گیلان (تالش) تنها نوشته‌هایی که پیدا شده خطوط میخی مربوط به پادشاهان اورارتویی یعنی «منوا» (۸۱۰-۷۸۱ ق.م)، آرگیشتی اول (۷۸۱-۷۶۰ ق.م) و سردوری دوم پسر آرگیشتی اول (۷۶۴-۷۳۶ ق.م) بوده است.
تمدن مارلیک-دیلمان
نخستین پرسشی که ذهن ما را در مورد تمدن مارلیک-دیلمان به خود جلب می‌کند این است که با توجه به آثار پیدا شده (و البته تنها از روی آثار پیدا شده و نه چیز دیگر)، این تمدن از نظر مکانی و جغرافیایی در کجا پدید آمده و سازمان فضایی یافته بود؟ و مهم‌تر این‌که آیا این تمدن به استثنای تالش تنها می‌توانست در همین ناحیه کوچک از محدوده امروزی گیلان پدید آید و اگر پاسخ مثبت است دلیل آن چیست؟
در پاسخ به پرسش نخست، دهکده‌های باستانی دوره آهن که تاکنون توسط باستان‌شناسان کشف شده، در دو حوزه جدا از هم در مارلیک و دیلمان به صورت دو مجموعه سکونتی کاملن متمایز از یک‌دیگر سازمان یافته‌اند. به رغم این جدایی، از نظر ما تمدن مارلیک-دیلمان یک تمدن واحد و یک‌پارچه بوده است.
برای پاسخ به پرسش مهم دلیل پیدایی این تمدن در دوره آهن در این ناحیه، لازم است موقعیت بی‌بدیل محیطی و جغرافیایی این ناحیه را برای پیدایش تمدن فوق به اجمال مورد توجه قرار دهیم.
در این پهنه یعنی از دشت رستم‌آباد تا دیلمان دو اقلیم متفاوت زمستانی-تابستانی در فاصله نه چندان دور از هم وجود دارد که می‌توانست از نظر معیشت دام‌پروری شبانی مکمل یک‌دیگر بوده و مکان قشلاق و ییلاق این قوم واحد را به وجود آورد.
همین مکمل هم بودن این دو حوزه جغرافیایی حکم می‌کرد که این ناحیه به طور یک‌پارچه یک‌پارچه تحت حاکمیت واحدی اداره شود.
در منتهاالیه بین این دو محیط اگرچه از نظر شرایط اقلیمی (آب و هوایی) در تابستان و زمستان تفاوت بسیار دیده می‌شود، لیکن اقلیم بین این دو مکان نه به صورت ناگهانی که به تدریج تغییر می‌یابد. به عبارت دیگر روند ناهمواری به گونه‌ای است که بین این دو مکان، نواحی با ارتفاع متوسط، امکان زندگی در فصل بهار و پاییز را به خوبی فراهم می‌سازد. چیزی که در سنت دام‌پروری گیلان «میان‌بند» نامیده شده است.
از این‌رو فرض محتمل ما این است که محدوده‌ای که در حوالی دیلمان، دهکده‌های باستانی در آن پیدا شده، محل یلاق این تمدن شبانی و دهکده‌هایی که در حوالی مارلیک و اطراف دشت رستم‌آباد کشف شده، محل قشلاق این قوم بوده است.

زمان پیدایش تمدن مارلیک-دیلمان و ساکنان آن

اما مردم ساکن در تمدن مارلیک-دیلمان چه کسانی بودند و در چه زمانی زندگی می‌کردند؟ ما بر اساس نظری که به روشنی در قسمت‌های پیشین ارائه شد، معتقدیم که در سال‌های بین ۸۵۰ تا ۶۱۴ ق.م در اثر پیدایش امپراتوری آشور و رعب و وجشتی که این امپراتوری پدید آورد، موجب شد تا گروه‌هایی از مردم در غرب و شمال غربی ایران که در معرض دائمی حمله و هجوم قرار داشتند، به این منطقه یعنی امن‌ترین جایی که در سراسر شمال غربی و غرب ایران یافت می‌شد، مهاجرت کنند.
بنابراین تمدن مارلیک-دیلمان به باور ما می‌باید در دوره اوج این حملات یعنی بین ۸۵۰ تا ۶۱۴ ق.م ایجاد شده و به رشد و شکوفایی رسیده باشد.
هم‌چنین معتقدیم که قبل از این تاریخ در این محدوده سکونت و فعالیت تمدنی قابل توجهی وجود نداشته و مهاجرپذیری منطقه در اثر تحولات پدیدآمده به سرعت به افزایش جمعیت و توسعه تمدن یاری رسانده است.
اما کاوش‌گر مارلیک آقای دکتر نگهبان معتقد است که «اقوام (مستقر در مارلیک) حداقل حدود دو یا سه قرن بلکه مدت طویل‌تری یعنی احتمالن از قرن چهاردهم تا دهم پیش از میلاد در این منطقه ساکن بوده و در این سامان روزگار می‌گذراندند. در انتهای این دوران به نظر می‌رسد این منطقه را ترک گفته و به علت خاصی به طرف نواحی سیلک نزدیک شهر کاشان در محلی که قبرستان سیلک«ب» (سیلکVI) وجود دارد، مهاجرت کرده‌اند… امکان این مطلب که اقوام مارلیک به علت فشارها و تهاجماتی که از طرف غرب بدان‌ها وارد شده است، سرزمین خود را ترک گفته به طرف مشرق و جنوب مهاجرت کرده باشند، بعید نیست.

جریان زندگی در تمدن مارلیک-دیلمان

بررسی اشیای به دست آمده از گورهای متعدد در تپه مارلیک نشان می‌دهد که در این ناحیه یک طبقه برتر که احتمالن ضمن آن‌که صاحب احشام زیادی بوده، فرمانده و سالارجنگ نیز بوده و به اعتبار قدرت نظامی و تامین امنیت ساکنان، بر آنان سروری می‌کرده.
وجود ابزار و آلات جنگی پرشمار در گورها نشانه آن است که اکثر افراد دست‌کم وظیفه دفاع نیز به عهده داشته‌اند.
طبقه برتر که در گورهای طبقاتی مارلیک نیز به خوبی هویداست، مازاد محصول را که عمده آن به صورت دام و احشام بوده تصاحب می‌کرده است. اما به یقین می‌توان گفت که این مازاد به اندازه‌ای نبوده است تا به هستی یافتن شهر و یا شهرهایی بینجامد. شاید بتوان این تمدن را تمدن بی‌شهر نامید که از اندک بودن مازاد محصول ناشی می‌شد.
در خصوص سطح تکنیک، هنر و صنعت این تمدن تناقض‌های قابل توجهی دیده شده است. به عنوان مثال به رغم پیدا شدن ابزار و آلاتی که در برخی از آن‌ها نظیر جام طلای مارلیک هنر بسیار پیش‌رفته‌ای به کار رفته، اما ساخت معماری گورها بسیار ابتدائی و سنگ‌ها به صورتی کاملن خشن و بدون صیقل‌کاری با ملات گِل چیده شده‌اند.
اگر این گورها را با ارامگاه‌های پادشاهان مصر در هزارسال قبل از آن مقایسه کنیم، متوجه این نکته می‌شویم که حاکمان این ناحیه فاقد یک فرهنگ یک‌جانشینی بودند که عمومن از توسعه کشاورزی حاصل می‌شود.
آن‌گونه که هنرمندان این ناحیه نشان می‌دهند، دام بزرگ یعنی به طور مشخص گاو، نقش پراهمیتی در اقتصاد دام‌داری ایفا می‌کرد. هنرمندان تمدن مارلیک-دیلمان گویا تمایل داشتند تمام هنر و تکنیک خود را صرف ساخت این موجود بهره‌ده برای انسان کنند. اگر مجسمه‌های ساخته شده انسان و گاو در تمدن این ناحیه را از نظر دقت و ظرافتی که هنرمند در طراحی و ساخت آن به خرج داده با هم مقایسه کنیم، به وضوح می‌بینینم که هنرمند برای ساخت مجسمه گاو که در زندگی این ناحیه اهمیتی بسیار داشته، هنر و ذوق بیشتری به خرج داده است.
کشاورزی در این ناحیه در دوره آهن رواج داشت. دست‌کم با پیدا شدن سه گاوآهن به سبک و سیاق امروزی آن نشان می‌دهد که مردم این ناحیه زمین را با گاو کشت می‌کردند [شخم می‌زدند] و سپس دانه می‌کاشتند. اما می‌توانیم حدس بزنیم که آن‌ها کشاورزان ماهری نبودند. زیرا زمین کشاورزی زیادی در این پهنه ناهموار یافت نمی‌شد.
نویسنده: دکتر ناصر عظیمی دوبخشری (از نشریه‌ی گیله‌وا)





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 15 تیر 1394 03:46 ب.ظ
میشه بگی روستا شما ازچه قومیه؟
ابوالفضل سلیمیسلام طالقانی کرد کرمانچی و فکر میکنم گیلک هم وجود داشته باشه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.